CORA. Maria Głowacka proszona na stanowisko pracy → premiera spektaklu

•

fot. Adam Durjasz

Zapraszamy na spektakl inspirowany historiami kobiet pracujących w jednym z największych zakładów odzieżowych w Polsce. „Cora” działała w latach 1948–2001 przy ul. Terespolskiej 4 na granicy Grochowa i Kamionka w Warszawie. Premierowe pokazy spektaklu odbędą się 4, 5 i 6 grudnia 2026 roku w CSW Zamek Ujazdowski (ul. Jazdów 2). 

Spektakl „CORA. Maria Głowacka proszona na miejsce pracy” to współczesne spojrzenie na grochowskie zakłady przemysłu odzieżowego. Ich historia zaczyna się w PRL-u, a kończy się wraz z początkiem kapitalizmu w Polsce, który zmienił znaczenie pracy i podejście do relacji. Dla zespołu pracującego nad spektaklem jest to opowieść o życiu poprzednich pokoleń — daje wyobrażenie realiów pracy matek, babek i prababek. Zderzamy ją ze współczesnymi doświadczeniami ciągłej rywalizacji, niepewności i kultu produktywności, by odpowiedzieć na pytanie za czym tęsknimy i jaka jest przyszłość pracy.



Historia przekazywana z rąk do rąk

„Opowiadamy tę historię dzięki temu, że kilka z tysięcy kobiet pracujących w «Corze» chciało powierzyć nam swoje wspomnienia. Zdecydowały się podzielić tym, co zapamiętały ze swojego miejsca pracy. W pamięci, jak zauważyliśmy w czasie tych rozmów, najwyraźniej zapisują się wcale nie opowieści o wykonywanej pracy, tylko historie o innych osobach i tworzonych relacjach. O starszych koleżankach, które uczyły nie tylko fachu, ale też po prostu życia. Wspominają własne rodziny, opowiadają historie matek, ciotek, babek, które też zajmowały się szyciem” — mówi autorka tekstu Agata Koszulińska. 

Nad spektaklem pracujemy sztafetowo, przekazując historie z rąk do rąk.
Zapoznawaliśmy się z informacjami oficjalnie dostępnymi w archiwach i dokumentach. Nasz zespół archiwistek społecznych działających w Grochowskim Archiwum Społecznym uzupełnił tę wiedzę o historie oddolne, czyli wywiady historii mówionej z osobami pracującymi w zakładach. Podzieliły się one także własnymi fotografiami, dokumentami, a nawet tkaninami z dawnej „Cory”. Z tych wątków utkano scenariusz, pomysły na scenografię, światło i muzykę, a wreszcie — cały spektakl. Z połączenia wspomnień bohaterek wywiadów powstała postać Marii Głowackiej, której historię będą niosły trzy performerki — Beata Bandurska, Magda Fejdasz-Hanczewska i Katarzyna Sikora.


Zespół

Technika dźwięku:
Jakub Malinowski


Nie wikłamy się w fikcję realistycznej rekonstrukcji

Fabryka odzieżowa działała w potężnym, pięciopiętrowym budynku na granicy Grochowa i Kamionka. Na jej terenie znajdował się też przyzakładowy żłobek i przedszkole, przychodnia lekarska i gabinet stomatologiczny, a także stołówka, biblioteka, dom kultury i świetlica. W 1981 roku działała tam też Akademia Ruchu, która podjęła się tworzenia domu kultury w sojuszu ze środowiskiem robotniczym. Zakłady zamknięto w 2001 roku, a budynek wyburzono w 2006 roku. W jego miejscu jest dzisiaj osiedle mieszkaniowe, a tuż obok Sinfonia Varsovia.

„Teatr ma być może najlepsze narzędzia do opowiadania o tym, co już nie istnieje. Z jednej strony powołujemy historię do współczesności, ale z drugiej nie wikłamy się w fikcję realistycznej rekonstrukcji. Tym spektaklem opowiadamy o czymś, czego już nie ma, zastanawiając się przy tym, co z tej historii jest jednak aktywne we współczesności. To kolejne takie spojrzenie zarówno w Domu Sztuki, jak i mojej twórczej praktyce. Ciekawe jest, że to, co zostało po tych dużych zakładach odzieżowych, to nie ceglano-betonowy budynek, tylko ścinki tkanin i ubrania — użytkowane od dekad przez jedną osobę albo znajdujące właśnie nowe życie w drugim obiegu” — opowiada reżyser Dorian W. Widawski.


Historie oddolne

Współczesne spojrzenie na nieistniejące zakłady przemysłu odzieżowego

W spektaklu nie zobaczymy fabryki, ale na różne sposoby będzie ona powoływana. Tkaniny, z których szyje się ubrania, zostaną wykorzystane w scenografii. Jej przygotowaniem zajmie się społeczna pracownia scenograficzna pod opieką grupy Texpol. Artystki tekstylne stworzą też kostiumy, inspirowane między innymi debiutancką kolekcją Grażyny Hase „Kozak Look” (1967).

„W spektaklu chcemy pokazać, co działo się wewnątrz fabryki — budynku, którego już nie ma i w którym żadna z nas nigdy nie mogła być. «Igiełki», jak potocznie nazywano pracownice «Cory», widywano na ulicach, gdy tłumnie wchodziły lub wychodziły z fabryki. Ale co działo się w środku? Naszym zadaniem jest przedstawianie tego świata, skali miejsca pracy tysięcy kobiet. Bazujemy na tym, co zapamiętały pracownice, ale też na archiwalnych zdjęciach. To, co zwraca uwagę, to na pewno masa tkanin, z którymi pracownice miały nieustanny kontakt. Użyjemy ich do opowiedzenia historii znikania i rozpadania się” — mówi Julita Goździk z grupy Texpol.

Światło zostanie zaprojektowane przez Mikołaja Szulczewskiego na podstawie archiwalnych fotografii z zakładu. Pola Trąbińska (Polowanie) przywoła brzmienie dawnych czasów poprzez wspominane przez pracownice utwory muzyczne. Połączy je z dzisiejszym brzmieniem osiedla i terenu po fabryce. 



Dom Sztuki to społeczny dom kultury

Od 2021 roku działamy na warszawskim Grochowie, gdzie prowadzimy ogród spółdzielczy, inicjujemy procesy artystyczne i rozwijamy Grochowskie Archiwum Społeczne. Metodami z pola kultury i sztuki pracujemy z historią tej części miasta. W 2025 roku wyprodukowaliśmy spektakl „Gesty oporu”, który przedstawia szeroki przekrój form protestu. Inspirowany był oporem Ryszarda Siwca, który w proteście wobec totalitarnej władzy w PRL dokonał samospalenia na pobliskim Stadionie Dziesięciolecia.

Patronują medialnie:
Notes Na 6 Tygodni
Radio Chillizet

Rezydencja jest częścią modułu „Open Studio” — działania wspierającego środowiska twórcze w zadaniu „Teatr Komuna Warszawa — Społeczna Instytucja Kultury” dofinansowanym ze środków miasta stołecznego Warszawy.