fot. Adam Durjasz
Zapraszamy na spektakl inspirowany historiami kobiet pracujących w jednym z największych zakładów odzieżowych w Polsce. „Cora” działała w latach 1948–2001 przy ul. Terespolskiej 4 na granicy Grochowa i Kamionka w Warszawie. Premierowe pokazy spektaklu odbędą się 4, 5 i 6 grudnia 2026 roku w CSW Zamek Ujazdowski (ul. Jazdów 2).
Spektakl „CORA. Maria Głowacka proszona na miejsce pracy” to współczesne spojrzenie na grochowskie zakłady przemysłu odzieżowego. Ich historia zaczyna się w PRL-u, a kończy się wraz z początkiem kapitalizmu w Polsce, który zmienił znaczenie pracy, a także podejście do relacji. Dla zespołu pracującego nad spektaklem jest to opowieść o życiu poprzednich pokoleń — daje wyobrażenie realiów pracy matek, babek i prababek. Zderzamy je współczesnymi doświadczeniami rywalizacji, ciągłego poszukiwaniem wyższych zarobków i prestiżu. Szukamy odpowiedzi na pytanie o to, za czym tęsknimy i jaka jest przyszłość pracy.
„Opowiadamy tę historię dzięki temu, że kilka z tysięcy kobiet pracujących w «Corze» zdecydowało się powierzyć nam swoje wspomnienia. Odważyły się podzielić tym, co zapamiętały ze swojego miejsca pracy. W pamięci, jak zauważyliśmy w czasie tych rozmów, najwyraźniej zapisują się wcale nie opowieści o wykonywanej pracy, tylko historie o innych osobach i tworzonych relacjach. O starszych koleżankach, które uczyły nie tylko fachu, ale też po prostu życia. Wspominają własne rodziny, opowiadają historie matek, ciotek, babek, które też zajmowały się szyciem” — mówi reżyser spektaklu Dorian W. Widawski.
Nad tym spektaklem pracujemy sztafetowo, przekazując historie z rąk do rąk. Zapoznawaliśmy się z informacjami oficjalnie dostępnymi w archiwach i dokumentach. Nasz zespół archiwistek społecznych działających w Grochowskim Archiwum Społecznym uzupełnił tę wiedzę o historie oddolne — wywiady historii mówionej z osobami, które pracowały w zakładach. Podzieliły się one także własnymi fotografiami, dokumentami, a nawet tkaninami z dawnej „Cory”. Z tych wątków utkano scenariusz, pomysły na scenografię, światło i muzykę, a wreszcie — cały spektakl.
Fabryka odzieżowa działała w potężnym, pięciopiętrowym budynku na granicy Grochowa i Kamionka. Na jej terenie znajdował się też przyzakładowy żłobek i przedszkole, przychodnia lekarska i gabinet stomatologiczny, a także stołówka, biblioteka, dom kultury i świetlica. W 1981 roku działała tam też Akademia Ruchu, która podjęła się tworzenia domu kultury w sojuszu ze środowiskiem robotniczym. Zakłady zamknięto w 2001 roku, a budynek wyburzono w 2006 roku. W jego miejscu jest dzisiaj osiedle mieszkaniowe, a tuż obok Sinfonia Varsovia.
„Teatr ma być może najlepsze narzędzia do opowiadania o tym, co już nie istnieje. Z jednej strony powołujemy historię do współczesności, ale z drugiej nie wikłamy się w fikcję realistycznej rekonstrukcji. Tym spektaklem opowiadamy o czymś, czego już nie ma, zastanawiając się przy tym, co z tej historii jest jednak aktywne we współczesności. To kolejne takie spojrzenie zarówno w Domu Sztuki, jak i mojej twórczej praktyce. Ciekawe jest, że to, co zostało po tych dużych zakładach odzieżowych, to nie ceglano-betonowy budynek, tylko ścinki tkanin i ubrania — użytkowane od dekad przez jedną osobę albo znajdujące właśnie nowe życie w drugim obiegu” — dodaje Dorian W. Widawski.
Zobacz zdjęcia z pierwszej próby
fot. Adam Durjasz
W spektaklu nie zobaczymy fabryki, ale na różne sposoby będzie ona powoływana. Tkaniny, z których szyto w „Corze”, zostaną wykorzystane w scenografii. Przygotuje ją społeczna pracownia scenograficzna pod opieką grupy texpol. Artystki tekstylne przygotują też kostiumy, inspirowane między innymi debiutancką kolekcją Grażyny Hase „Kozak Look” (1967). Światło zostanie zaprojektowane przez Mikołaja Szulczewskiego na podstawie archiwalnych fotografii z zakładu. Pola Trąbińska (Polowanie) przywoła brzmienie dawnych czasów poprzez wspominane przez pracownice utwory muzyczne. Połączy je z dzisiejszym brzmieniem osiedla i terenu po fabryce.
Dom Sztuki to społeczny dom kultury. Od 2021 roku działamy na warszawskim Grochowie, gdzie prowadzimy ogród spółdzielczy, inicjujemy procesy artystyczne i rozwijamy Grochowskie Archiwum Społeczne. Metodami z pola kultury i sztuki pracujemy z historią tej części miasta. W 2025 roku wyprodukowaliśmy spektakl „Gesty oporu”, który przedstawia szeroki przekrój form protestu. Inspirowany był oporem Ryszarda Siwca, który w proteście wobec totalitarnej władzy w PRL dokonał samospalenia na pobliskim Stadionie Dziesięciolecia.
CSW Zamek Ujazdowski
ul. Jazdów 2
♿ Kliknij, by zapoznać się z deklaracją dostępności tego miejsca.
Kub bilet już teraz
🎟️ Bilety są dostępne w cenie 50 złotych łącznie z prowizją za płatność.
Wspieraj rozwój kultury na Grochowie
💸 Kliknij i dołącz na Patronite. Pamiętaj, że darowiznę możesz odliczyć od podatku.
Dom Sztuki to społeczny dom kultury
🌼 Od 2021 roku działamy w stuletnim domu na warszawskim Grochowie. Prowadzimy ogród spółdzielczy, inicjujemy procesy artystyczne i rozwijamy Grochowskie Archiwum Społeczne.
Patronuje:
Centrum Archiwistyki Społecznej
Partnerują:
Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski
Stowarzyszenie Sztuka Nowa
Teatr Komuna Warszawa
Rezydencja jest częścią modułu „Open Studio” — działania wspierającego środowiska twórcze w zadaniu „Teatr Komuna Warszawa — Społeczna Instytucja Kultury” dofinansowanym ze środków miasta stołecznego Warszawy.
Patronują medialnie:
Notes Na 6 Tygodni, Radio Chillizet
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury — państwowego funduszu celowego.
Projekt „CORA. Warsztaty rzemiosła i tkaniny inspirowane historią społeczną Zakładów Przemysłu Odzieżowego «Cora»” finansuje miasto stołeczne Warszawa.
