Ten zeszyt to przede wszystkim zachęta do uważności. Ma pomóc w uchwyceniu ulgi, która towarzyszy zanurzaniu się w kąpieli leśnej. Ulgę rozumiemy jako wytchnienie, które może przynieść przebywanie w naturze. Ulga to też obniżenie ciągłej presji produktywności, które uwalnia od podejmowania działań destrukcyjnych dla przyrody i nas samych.
Za pomocą „Poczuj ulgę. Zeszytu do poznawania rezerwatu Olszynka Grochowska” zapraszamy do zapisywania przeżyć terenowych. Notowania, gdy odczucia się dobre i przyjemne, jak i wtedy, gdy coś uwiera lub męczy. To zaproszenie, by przychodzić do rezerwatu Olszynka Grochowska wiele razy i za każdym razem skupiać się na innym aspekcie. To zupełnie inne miejsce w różnych porach dnia i roku, zaraz po deszczu, w samo południe czy tuż przed zmrokiem.
Zeszyt pomaga spacerować powoli i zatrzymywać się. Zachęca do patrzenia pod nogi, przed siebie i w górę. Jest miejscem do zapisywania, rysowania i dotykania. Powstał po to, by spacery przynosiły ukojenie, odpoczynek i odprężenie.
ISBN: 978-83-973419-5-1 (wydanie papierowe) Warszawa 2026 (wydanie pierwsze)
Rezerwat Olszynka Grochowska
Olszynka Grochowska to leśny rezerwat przyrody w prawobrzeżnej Warszawie, w dzielnicy Praga-Południe. Pierwotnie rósł tu podmokły las olszowy i stąd jego nazwa. Dziś miejsce to wygląda już nieco inaczej, ale jego historia zapisana jest w tutejszych drzewach i kanałach. Najpierw ols został wycięty. Później zdecydowano się przywrócić las, sadząc sosny i brzozy, które szybko rosną i nie są wymagające. W ramach ujarzmiania „nieużytków” i m. in. w celu budowy linii kolejowych obszar ten systematycznie też odwadniano. Dlatego właśnie zobaczysz tutaj Kanał Kawęczyński i Kanał Olszynka Grochowska. Oba z nich po wypłynięciu z lasu łączą się z Kanałem Wawerskim, a następnie Kanałem Nowa Ulga i płyną aż do Wisły.
Olszynka Grochowska doświadczyła wielu prób „efektywnego wykorzystania” i „ porządkowania”. Wycinka, osuszanie i „uprawa” nowych gatunków drzew przyniosły tu wiele zmian. Dzięki ochronie w formie rezerwatu od 1983 roku przyroda powoli odzyskuje to miejsce. Wracają drzewa, które czują się tu najlepiej: dęby, graby, jesiony czy olchy. Żyją tu dziki, wiewiórki, a także żaby i bobry. W najbardziej podmokłych zakątkach rezerwatu wciąż sezonowo powstają malownicze mokradła.
Dom Sztuki to społeczny dom kultury na warszawskim Grochowie. Od 2021 roku działamy w mieście i w przyrodzie. Inicjujemy procesy artystyczne, prowadzimy ogród spółdzielczy i rozwijamy Grochowskie Archiwum Społeczne.
Ulica, przy której znajduje się Dom Sztuki, wcześniej nazywała się Załęże — co oznacza miejsce za łęgiem, czyli za podmokłym lasem. Działamy w odległości zaledwie 15-minutowego spaceru od najbliższego wejścia do rezerwatu. Budujemy relację z Olszynką Grochowską od samego początku działania. Nieustannie uczymy się, jak robić to bez szkody i z poszanowaniem obostrzeń wynikających z ochrony w formie rezerwatu.
Program „Grochów szczęśliwy”
To nasze działania związane z miastem, przyrodą i klimatem. Nazwa inspirowana jest książką „Miasto szczęśliwe” Charlesa Montgomery’ego. Za cel stawiamy sobie budowanie dobrej, sąsiedzkiej relacji z lokalną przyrodą, między innymi rezerwatem Olszynka Grochowska. Chcemy pytać o to, co daje nam szczęście w miejscu, w którym mieszkamy — na Grochowie, Pradze-Południe i w całej Warszawie. Jak myśleć o projektowaniu miast, dzielnic i najbliższego otoczenia w sposób, który będzie dobry dla ludzi i planety? Kliknij, by dowiedzieć się więcej →
Dziel się i adaptuj, szanuj autorstwo i udostępniaj na tych samych warunkach
🔄 Publikacja jest udostępniana całkowicie bezpłatnie w ramach licencji CC BY-SA 4.0. Oznacza to, że możesz ją kopiować, rozpowszechniać i zmieniać, ale musisz wskazać autorstwo i wydawcę, a nowy utwór zależny udostępnić na tych samych warunkach. Kliknij, by dowiedzieć się więcej →
📷 Wernisażem we wrześniu 2026 roku zakończymy kilka tygodni pracy warsztatowej, podczas których zanurzałyśmy się w Olszynce Grochowskiej, poznawałyśmy siebie nawzajem i haftowałyśmy mapę inspirowaną rezerwatem. Pomagał w tym „Poczuj ulgę. Zeszytu do poznawania rezerwatu Olszynka Grochowska” (2026). Kliknij, by zobaczyć →
Projekt finansuje dzielnica Praga-Południe.
Patronują medialnie: Notes Na 6 Tygodni, Radio Chillizet
